środa, 31 marca 2021

niedziela, 28 lutego 2021

Czy wielka metropolia, czy małe miasteczko

Czy wielka metropolia, czy małe miasteczko

Czy wielka metropolia, czy małe miasteczko – powszechnie obowiązujące prawo wiąże wszystkich wszędzie tak samo.

Czy jesteśmy w górach, czy nad morzem. Czy spacerujemy po lesie, czy idziemy ulicą. Czy płyniemy łódką, czy lecimy szybowcem. To bez znaczenia. Na całym terytorium państwa prawo ustanowione przez ustawodawcę obowiązuje z taką samą mocą. Nie jest ważne, w jakiej akurat jego części przebywamy. Polska nie jest rozbita dzielnicowo. Nie została podzielona na autonomiczne obszary, rządzące się swoimi własnymi prawami.

Niektórzy mówią: „Oni tam mają swoje prawo, a my tu mamy swoje”. Takie słowa, wyrażające opór przed przestrzeganiem prawa powszechnie obowiązującego, wypowiadane są przeważnie wtedy, gdy przynosi to osobistą korzyść mówiącemu i gdy ma związek z próbą przeforsowania czegoś, co z prawem nie jest zgodne. 

Prawo powszechnie obowiązujące jako zbiór norm postępowania, usankcjonowanych przez państwo jest jednakowe dla całego jego obszaru. „Tam”, czy „tu” - w stolicy, czy w osadzie – prawo się nie zmienia i wszystkich obowiązuje tak samo.

Joanna Orda

fot. CC0

niedziela, 31 stycznia 2021

Katalog kar i środków karnych

Katalog kar i środków karnych
Katalog kar, zawarty w obowiązującym kodeksie karnym z 1997 roku, wymienia pięć rodzajów kar, tj. grzywnę, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności, 25 lat pozbawienia wolności oraz dożywotnie pozbawienie wolności. Obok kar możliwe jest orzeczenie środków karnych, do których zalicza się pozbawienie praw publicznych; zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej; zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub z opieką nad nimi; zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu; zakaz wstępu na imprezę masową; zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych; nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym; zakaz prowadzenia pojazdów; świadczenie pieniężne; podanie wyroku do publicznej wiadomości.

W kodeksie karnym z 1969 roku wyszczególnione zostały kary zasadnicze i kary dodatkowe. Wśród kar zasadniczych znalazły się  pozbawienie wolności, ograniczenie wolności, grzywna oraz  kara śmierci jako kara zasadnicza o charakterze wyjątkowym, przewidziana za najcięższe zbrodnie. Za przestępstwo zagrożone karą śmierci oraz w innych wypadkach przewidzianych w ustawie można było orzec karę zasadniczą dożywotniego pozbawienia wolności albo 25 lat pozbawienia wolności. Natomiast karami dodatkowymi były pozbawienie praw publicznych; pozbawienie praw rodzicielskich lub opiekuńczych; zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności;  zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych lub innych pojazdów; konfiskata mienia; przepadek rzeczy oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości w szczególny sposób.

W kodeksie karnym z 1932 roku wymienione zostały cztery rodzaje kar zasadniczych i sześć rodzajów kar dodatkowych. Karami zasadniczymi były kara śmierci, więzienie, areszt oraz grzywna. Karami dodatkowymi były natomiast utrata praw publicznych; utrata obywatelskich praw honorowych; utrata praw wykonywania zawodu; utrata praw rodzicielskich lub opiekuńczych; przepadek przedmiotów majątkowych i narzędzi oraz ogłoszenie wyroku w pismach.

Joanna Orda

fot. CC0