Oszust prawie doskonały

Był wysokim, przystojnym mężczyzną. Wysportowanym, zadbanym, o nienagannych manierach. Ujmował niewymuszonym sposobem bycia. Już po pierwszej rozmowie z nim miało się wrażenie, że zna się go wiele lat.

Ze swadą opowiadał o swoich podróżach w najdalsze zakątki świata. Wspominał studenckie czasy na renomowanej, zagranicznej uczelni. Kreślił portret zamożnego, odnoszącego sukcesy biznesmena o rozlicznych koneksjach. 

W pewnym momencie napomykał o kolejnej inwestycji - biznesowym pewniaku - która przyniesie mu rekordowy zysk. Umiejętnie nakłaniał ludzi do udziału w tym przedsięwzięciu. Wyjaśniał, że wniesiony wkład pieniężny zwróci się w ciągu kilku miesięcy w 300%. Nie można było stracić. 

Któż nie chciałby skorzystać z takiej okazji? Na to własnie liczył, że pokusa zwycięży z rozsądkiem. W dniu, w którym otrzymywał pieniądze, znikał bez śladu. Bez najmniejszych skrupułów pozbawiał ludzi oszczędności, całego dorobku. Z zimną precyzją wybierał ofiarę, a potem krok po kroku prowadził ją do zgubnego końca.

Był oszustem prawie doskonałym. Zgubiła go nadmierna pewność siebie. Przestał się pilnować. Za bardzo uwierzył we własne możliwości. Wtedy wpadł.

Takie historie zdarzają się częściej niż myślimy. To, że oszustwo jest przestępstwem, nie zraża większości sprawców. Przeważnie uważają, że są zbyt sprytni, żeby ich złapać, a zyski przewyższą ewentualne straty.

Tymczasem kariera oszusta jest krótka i trwa do momentu, gdy spróbuje oszukać niewłaściwą osobę.

Joanna Orda

fot. Olichel

Nielegalne przekroczenie granicy

Illegal border crossing

W ostatnim czasie sporo uwagi poświęcono przekraczaniu granic Unii Europejskiej. Niektóre państwa członkowskie wzmocniły kontrole graniczne. Nielegalne przekroczenie granic państwowych uważane jest zazwyczaj za przestępstwo. Przykładowo na Węgrzech od niedawna za czyn taki grozi kara więzienia do 3 lat, zaś w typie kwalifikowanym - do 5 lat. Jak tę kwestię unormowano w Polsce?

Nielegalne przekroczenie granicy Rzeczypospolitej Polskiej nie jest przestępstwem, lecz wykroczeniem, zagrożonym karą grzywny. We wcześniejszych regulacjach czyn ten traktowano jako przestępstwo.

Na gruncie kodeksu karnego z 1997 roku przekroczenie granicy Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisom było przestępstwem, za popełnienie którego sprawcy groziła kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Artykuł ten został uchylony ustawą w 2005 roku.

Również w kodeksie karnym z 1969 roku nielegalne przekroczenie granicy państwa stanowiło przestępstwo. Zagrożone było karą pozbawienia wolności do lat 5, a w wypadku mniejszej wagi - karą pozbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności albo grzywny.

Obecnie przestępstwem jest takie przekroczenie granicy Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisom, które odbywa się przy użyciu przemocy, groźby, podstępu lub we współdziałaniu z innymi osobami. Za czyn taki sprawcy grozi kara pozbawienia wolności do lat 3. Przestępstwem jest także organizowanie innym osobom niezgodnego z prawem przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawca tego czynu podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Są to przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu, mające charakter powszechny.

Ochrona granic państwowych przed ich bezprawnym przekraczaniem jest istotna z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa.

Joanna Orda

Konwencja Waszyngtońska

Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES)

Wiele gatunków dzikich zwierząt i roślin zagrożonych jest wyginięciem. W celu ich ochrony w 1973 roku w Waszyngtonie sporządzono Konwencję o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora), tzw. Konwencję Waszyngtońską.

Przystąpiło do niej dotychczas 180 państw. Polska ratyfikowała Konwencję w 1989 roku, w życie weszła w 1990 roku. W 2015 roku do Konwencji przystąpiła Unia Europejska.

Konwencja normuje handel dzikimi zwierzętami i roślinami; poddaje go kontroli i ograniczeniom. W rozumieniu Konwencji handlem jest import, eksport, reeksport (tj. eksport każdego okazu, który został wcześniej wwieziony) i sprowadzenie z morza (tj. wwiezienie do państwa okazów jakiegokolwiek gatunku, które zostały pobrane ze środowiska morskiego, nie będącego pod jurysdykcją żadnego państwa). Zróżnicowaną ochroną objętych zostało kilkadziesiąt tysięcy gatunków zwierząt i roślin.

Konwencja posiada trzy załączniki, które obejmują: gatunki zagrożone wyginięciem, które są lub mogą być przedmiotem handlu; gatunki, które jeszcze nie są, lecz które mogą stać się zagrożone wyginięciem, jeśli handel okazami tych gatunków nie zostanie poddany ścisłej reglamentacji; wszystkie gatunki, "co do których jedna ze Stron uzna swoją właściwość do objęcia ich reglamentacją, mająca na celu zapobieżenie lub ograniczenie eksploatacji tych gatunków i wymagającą współpracy innych Stron w zakresie kontroli handlu".

Wśród zwierząt objętych ochroną Konwencji znalazły się między innymi: niedźwiedzie, drapieżne koty, delfiny, papugi, małpy, nosorożce, a wśród roślin - kaktusy.

Handel okazami, należącymi do gatunków, które chroni Konwencja, możliwy jest tylko po uprzednim uzyskaniu i przedstawieniu zezwolenia (import, eksport) lub świadectwa (reeksport, sprowadzenie z morza). Uzyskanie zezwolenia lub świadectwa możliwe jest po spełnieniu szeregu warunków. Jednym z nich jest uzyskanie opinii organu naukowego państwa eksportowego (importowego), że eksport (import) nie przyniesie szkody w utrzymaniu danego gatunku. Okaz nie może zostać pozyskany z naruszeniem przepisów prawa o ochronie zwierząt i roślin. Każdy żywy okaz musi zostać przygotowany i przewożony w sposób, zapobiegający ryzyku okaleczenia, zachorowania lub okrutnego traktowania. Proponowany odbiorca żywego okazu musi posiadać wyposażenie odpowiednie do przetrzymywania go i opieki nad nim. W przypadku gatunków objętych Załącznikiem I okaz nie może być przeznaczony głównie do celów handlowych.

Podejmowane są różne środki, mające na celu wprowadzenie w życie postanowień Konwencji, jak również zakazu sprzecznego z Konwencją handlu zwierzętami i roślinami. Należą do nich: sankcje karne za handel i przetrzymywanie takich okazów albo za jedno i drugie naruszenie oraz konfiskatę lub odesłanie takich okazów do państwa eksportu.

Funkcję Organu Zarządzającego Konwencji Waszyngtońskiej w Polsce pełni Minister Środowiska, natomiast Organu Naukowego - Państwowa Rada Ochrony Przyrody.

Joanna Orda

Źródła:  Konwencja o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem (CITES), mos.gov.pl; cites.org

fot. Efraimstochter